Tüm yazılar
Strateji & Sistem•Ömer Faruk Gürler••6 dk okuma

Yapay Zekâ Kalitesiz İçerik Üretmez; Girdisiz Süreç Üretir

İçindekiler

Yapay zekâyla yazılan bir içerik kötüyse, sebebi neredeyse hiçbir zaman model değildir. Sebep, modele verilmeyen üç şeydir: işin bağlamı, yazının ne söyleyeceğine dair bir karar ve yayından önce yapılan doğrulama. Google da içeriğin nasıl üretildiğine değil, ne kadar faydalı ve doğru olduğuna bakıyor. Kalite bir araç meselesi değil, süreç meselesi.

"Yapay zekâ içeriği" neden kötü bir üne sahip?

Çünkü çoğu zaman tek bir cümleyle üretiliyor: "Bana X hakkında bir blog yazısı yaz." Model bu cümleye elinden gelen en makul cevabı veriyor. Makul, ama sıradan. Herkese uyan bir giriş, herkesin bildiği beş madde, kaynağı belirsiz bir istatistik ve "sonuç olarak" diye başlayan bir paragraf.

Okur bu kalıbı artık tanıyor. Ama burada yanlış teşhis koymak kolay. Sorun yapay zekânın yazması değil; kimsenin ona ne yazması gerektiğini, kime yazdığını ve neyin doğru olduğunu söylememesi. Aynı tek cümlelik talimatı bir stajyere verseydin, sonuç çok farklı olmazdı.

Google yapay zekâyla yazılmış içeriği cezalandırır mı?

Hayır, yalnızca bu yüzden cezalandırmaz. Google 8 Şubat 2023'te yayımladığı açıklamada odağının içeriğin nasıl üretildiğinde değil, kalitesinde olduğunu yazdı. Spam sayılan şey, yapay zekâ dahil otomasyonu asıl amacı sıralamayı manipüle etmek olan içerik üretmek için kullanmak.

5 Mart 2024'te buna bir kural daha eklendi: ölçeklenmiş içerik istismarı (scaled content abuse). Tanım, kullanıcıya yardım etmek için değil, aramada üst sıralara çıkmak için çok sayıda sayfa üretmek. Google burada açık: İçerik ister otomasyonla, ister insan emeğiyle, ister ikisinin karışımıyla üretilmiş olsun, kural aynı.

Yani soru "bu yazıyı yapay zekâ mı yazdı?" değil. Soru, "bu yazı birine gerçekten yardım ediyor mu?"

Kalitesiz içerik nereden geliyor?

Üç eksikten. Her biri farklı bir belirtiyle kendini gösteriyor:

Eksik olanOkurun gördüğüEklenmesi gereken
BağlamHerkese uyan, kimseye ait olmayan metinİşin kuralları, sesi, müşterisi, geçmiş içerikleri
KararBeş şey söyleyip hiçbirini söylememekYazının tek cümlelik amacı, kime ve neden yazıldığı
DoğrulamaKaynağı olmayan rakam, yanlış unvan, eskimiş bilgiHer iddianın kaynağa, her işin canlı sonuca bakılarak kontrolü

Model bu üçünü kendi kendine üretemez. Bağlam senin işinde, karar senin kafanda, doğrulama da yayından önceki son adımda duruyor.

Bağlam: Model senin işini bilmiyor

Bir sağlık profesyoneli için yazı yazdığını düşün. Model "uzman psikolog", "terapi", "tedavi" gibi kelimeleri rahatça kullanır; çünkü internette bu kelimeler yan yana çok geçiyor. Ama Türkiye'de bu kelimelerin kimin için, hangi bağlamda kullanılabileceği unvana ve mevzuata bağlı. 12 Kasım 2025'te yürürlüğe giren sağlık tanıtım yönetmeliği "psikoterapi" gibi ifadelerin hizmet dilinde nasıl kullanılacağını sınırlıyor; yanlış kelime, ceza riski demek.

Bunu modele her seferinde hatırlatmak yerine, bilgiyi bir kez yazıya dökmek gerekiyor: hangi unvan kullanılır, hangi kelime yasak, marka hangi tonla konuşur, daha önce ne yazıldı. Ben bunu her müşteri için tek bir "son durum" dosyasında tutuyorum. Yazıya başlamadan önce o dosya okunuyor. Model aynı model; değişen, önüne konan bilgi.

Karar: Yazının ne söyleyeceğine kim karar veriyor?

Model sana on başlık önerebilir, ama hangisinin senin müşterine bugün lazım olduğunu bilemez. "3 şey söylersen hiçbir şey söylemezsin" kuralı burada da geçerli: Yazının tek cümlelik amacı yazılmadan ilk cümle yazılmamalı.

Bu yazının amacı mesela şu: Okur, "yapay zekâ mı insan mı" sorusunu bırakıp "bu içeriğin arkasında bir süreç var mı" diye sormaya başlasın. Bu cümleyi model değil, ben yazdım. Geri kalan her paragraf bu cümleye hizmet ediyor mu diye kontrol etmek de benim işim.

Doğrulama: "Yaptım" demek, yapıldığı anlamına gelmiyor

Doğrulama en çok atlanan adım, çünkü metin zaten bitmiş görünüyor. Bu hafta kendi işimden üç örnek:

  • Kendi yazımda üç hatalı iddia. 7 Kasım'da dikkat ekonomisi dizisindeki "8 Saniye Yalanı" yazısını yeniden denetledim. İçinde kaynağı yanlış gösterilmiş bir rakam, hiçbir kaynakta bulunamayan bir araştırma sonucu ve yanlış yorumlanmış bir süre vardı. Üçü de düzeltildi ve yazıdaki güncelleme tarihi değişti. Yazı aylardır yayındaydı; yanlışı okur değil, denetim buldu.
  • "Tamamlandı" raporu ile canlı site. Site kurarken kullandığım araçlar bir değişikliği yaptığını söyleyebiliyor. Kesin cevap, yayındaki siteye gidip bakmak. Ben her yayından sonra adresleri komut satırından tek tek kontrol ediyorum: sayfa açılıyor mu, yönlendirme doğru mu, paylaşım görseli gerçekten değişmiş mi?
  • Videoya girmeden yakalanan kelime. Bir danışmanlık sitesinin tanıtım videosunu hazırlarken, ekranda okunan cümlelerden birinde mevzuatın hizmet dilinde kullanılmasını istemediği bir kelime çıktı. Video bekletildi, önce sitedeki metnin düzeltilmesi istendi.

Üçünde de yapay zekâ işin bir parçasıydı. Üçünde de kaliteyi kurtaran şey model değil, sürecin son adımıydı.

İçerik sürecini birlikte kuralım mı?

Bağlam, karar ve doğrulama adımlarını işine göre bir kez kuralım; sonra her yazı aynı süreçten geçsin.

İletişime Geç

1 Ağustos 2026'dan sonra bu sadece bir kalite meselesi mi?

Hayır. 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren Ticari Reklam Yönetmeliği değişikliği, reklamda yapay zekânın tüketicinin kararını önemli ölçüde etkileyecek biçimde kullanılmasını açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtmeyi zorunlu kıldı. Gerçek bir kişinin yapay zekâyla üretilmiş kopyasıyla sahte deneyim reklamı yapmak ise yasak. Ayrıntılarını Reklam Kuralları 1 Ağustos 2026'da Değişti yazısında anlattım.

Google tarafında zorunluluk yok ama yön aynı. Faydalı içerik rehberinde, otomasyon veya yapay zekâ kullanıldıysa bunun okura açıklanmasını, makul olarak beklendiği durumlarda düşünmeyi öneriyor.

Yani "kim yazdı, nasıl yazıldı" sorusu artık hem okurun hem denetleyenin sorusu. Buna dürüst cevap verebilmek için bir sürecin olması gerekiyor.

Yapay zekâyla içerik üretmeden önce hangi beş soruyu sormalısın?

  1. Bu yazının tek cümlelik amacı ne? Yazamıyorsan model de yazamaz.
  2. Model işimin kurallarını biliyor mu? Unvan, mevzuat, ton, yasak kelimeler bir yerde yazılı mı ve modele verildi mi?
  3. Metindeki her rakamın bir kaynağı var mı? Kaynağa gidip baktın mı, yoksa model "bir araştırmaya göre" mi dedi?
  4. Yayındaki hali kontrol edildi mi? Taslak değil, okurun gördüğü sayfa.
  5. Yapay zekâ kullanımını belirtmen gerekiyor mu? Reklam niteliği taşıyan bir içerikse, yönetmelik ne istiyor?

Sonuç

Yapay zekâ, ona verilen girdinin kalitesinde yazıyor. Girdi tek bir cümleyse çıktı sıradan oluyor; girdi bağlam, karar ve doğrulamadan oluşan bir süreçse çıktı bir uzmanın işine benziyor. Okurun sorduğu "bunu kim yazdı?" sorusunun dürüst cevabı da bu süreçte duruyor.

Bugün yapabileceğin tek şey: Son yayımladığın yazıyı aç ve içindeki rakamlardan birinin kaynağına git. Rakam orada, aynı biçimde duruyor mu?

Bu yazı yapay zekâ desteğiyle hazırlandı; kaynaklar ve iddialar yayından önce tek tek kontrol edildi.

Ömer Faruk Gürler — Dijital Pazarlama Uzmanı & Sistem Mimarı

Kaynaklar

Sık Sorulan Sorular

Google yapay zekâ ile yazılan içeriği cezalandırır mı?

Yalnızca yapay zekâyla yazıldığı için hayır. Google 8 Şubat 2023'te içeriğin nasıl üretildiğine değil kalitesine baktığını açıkladı. Spam sayılan şey, yapay zekâ dahil otomasyonu asıl amacı sıralamayı manipüle etmek olan içerik üretmek için kullanmak.

Yapay zekâ içeriği neden kalitesiz olur?

Çoğu zaman sebep model değil, eksik girdidir: işin bağlamı verilmemiştir, yazının ne söyleyeceğine karar verilmemiştir ve yayından önce iddialar kaynağa bakılarak doğrulanmamıştır.

Yapay zekâ ile içerik nasıl üretilir?

Önce yazının tek cümlelik amacını yaz, sonra modele işinin kurallarını (unvan, mevzuat, ton, yasak kelimeler) ver, metindeki her rakamın kaynağına git ve yayındaki son hali kontrol et.

Yapay zekâ ile üretilen içerik belirtilmeli mi?

Reklamda, yapay zekâ tüketicinin kararını önemli ölçüde etkileyecek biçimde kullanıldıysa evet: 1 Ağustos 2026'da yürürlüğe giren Ticari Reklam Yönetmeliği değişikliği bunun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesini istiyor. Google ise bunu, makul olarak beklendiği durumlarda düşünmeyi öneriyor.

Yazan

Ömer Faruk Gürler

Kullanıcı davranışı, algı ve stratejiye dayalı dijital sistemler tasarlıyorum.

İletişime geç

Bir projeniz mi var?

Konuşalım